跳到主要内容

นาข้าวกับโดรน — ช่วงเวลาที่ควรพ่นและสิ่งที่ต้องระวัง

โดรนเกษตรทำงานอยู่เหนือแปลงนาข้าว
配图:Benlisquare — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

ข้าวเป็นพืชที่ใช้โดรนพ่นมากที่สุดในไทย รู้จังหวะและข้อควรระวังเฉพาะของนาข้าว

นาข้าวเป็นงานที่โดรนได้เปรียบชัดเจน เพราะแปลงมักมีน้ำขัง เดินลำบาก และพื้นที่ต่อแปลงกว้าง

ข้อได้เปรียบในนาข้าว

  • ไม่ต้องเหยียบต้นข้าว จึงไม่เกิดความเสียหายจากการเดิน
  • ทำงานได้แม้มีน้ำขัง ซึ่งเป็นสภาพที่เครื่องพ่นแบบเดิมทำงานยาก
  • ทำได้เร็วในแปลงกว้าง

ช่วงการเจริญเติบโตกับการพ่น

  • ข้าวมีหลายระยะ ตั้งแต่ระยะกล้า ระยะแตกกอ ระยะตั้งท้อง จนถึงระยะออกรวงและเก็บเกี่ยว แต่ละระยะมีความอ่อนไหวต่างกันและมีศัตรูพืชที่พบต่างกัน

ระยะที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือช่วงข้าวออกดอก เพราะละอองและลมกดอาจกระทบการผสมเกสรได้ ควรปรึกษาว่าจำเป็นต้องพ่นในช่วงนั้นจริงหรือไม่ และถ้าจำเป็น ควรเลือกช่วงเวลาของวันที่เหมาะสม

ความสูงบินเหนือทรงพุ่มข้าว

  • ข้าวเติบโตขึ้นเรื่อย ๆ ตลอดฤดู ความสูงที่ตั้งไว้ตอนต้นฤดูจึงใช้ไม่ได้ตลอด ควรปรับตามความสูงจริงของต้นข้าว โดรนที่มีเรดาร์ตามภูมิประเทศช่วยรักษาระยะเหนือทรงพุ่มได้ แต่ยังต้องตรวจว่าทำงานถูกต้องกับพืชความสูงนั้น

เรื่องที่ควรคุยกับเพื่อนบ้าน

  • นาข้าวมักอยู่ติดกันเป็นผืนใหญ่และมีเจ้าของหลายราย การพ่นสารกำจัดวัชพืชในแปลงหนึ่งอาจกระทบแปลงข้างเคียงได้ถ้าละอองปลิว การแจ้งล่วงหน้าและเว้นแนวกันชนช่วยลดข้อพิพาท

สัตว์น้ำและผึ้ง

  • นาข้าวหลายแห่งมีการเลี้ยงปลาร่วมหรืออยู่ใกล้แหล่งน้ำธรรมชาติ สารบางชนิดมีผลต่อสัตว์น้ำสูง ให้ดูข้อมูลบนฉลากและเว้นระยะจากแหล่งน้ำตามที่กำหนด

หากในพื้นที่มีการเลี้ยงผึ้ง ควรแจ้งผู้เลี้ยงล่วงหน้าและหลีกเลี่ยงการพ่นในช่วงที่ผึ้งออกหาอาหาร

การจดบันทึก

  • จดว่าพ่นอะไร เมื่อไร ที่แปลงไหน และระยะการเจริญเติบโตของข้าวตอนนั้น ข้อมูลนี้มีค่ามากเมื่อต้องวิเคราะห์ว่าทำไมผลผลิตปีนี้ต่างจากปีก่อน
  • หมายเหตุสำคัญ
  • บทความนี้อธิบายหลักการทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำการใช้สารเคมีเฉพาะรายการ อัตราผสมและช่วงเวลาที่เหมาะสมต่างกันตามชนิดสาร ชนิดพืช ระยะการเจริญเติบโต และสภาพแปลง ให้ยึดฉลากของสารนั้นเป็นหลักเสมอ และสอบถามเจ้าหน้าที่ของเราหรือนักวิชาการเกษตรก่อนตัดสินใจ